Jenerik derslerinde en sık gördüğüm durum, öğrencinin ilk gün animasyon yazılımını açıp bir şeyler denemeye başlamasıdır. Bu heves anlaşılır, ama fikir kâğıtta netleşmeden ekranda cilalanan işler genellikle güzel görünen ama ne anlatmak istediği belli olmayan sonuçlara varır.
Eskiz için çizim yeteneği gerekmez. Dikdörtgenler, oklar ve üç kelimelik notlarla da bir akış kurulabilir. Önemli olan, jeneriğin ilk saniyesinde izleyicinin neyi görmesini, son saniyesinde neyi hatırlamasını istediğinizi yazılı hale getirmenizdir.
Müfredatımızda eskiz haftası bu yüzden yazılımdan önce gelir. Her öğrenci en az üç farklı yaklaşım çizer, sonra bunlardan birini seçerken gerekçesini sınıfa anlatır. Seçilmeyen iki eskiz çöpe gitmez; çoğu zaman seçilen fikrin eksik kalan yönünü onlardan tamamlarsınız.
Bu alışkanlık yazılım aşamasında da zaman kazandırır. Neyi yapacağını bilen biri, yazılımda keşif yapmak yerine uygulamaya odaklanır ve revizyon sayısı belirgin biçimde azalır.
- Her fikir için tek cümlelik bir amaç yazın
- Üç farklı eskiz çıkarın, ilkine sarılmayın
- Seçim gerekçenizi sesli anlatmayı deneyin
Storyboard çoğu yeni başlayan için teslim edilmesi gereken bir ödev gibidir. Oysa asıl işlevi, animasyona başlamadan önce zamanlamayı ve kare sırasını denemenizi sağlamasıdır. Kareler arasında mantık kopukluğu varsa bunu en ucuz yerde, yani kâğıt üzerinde fark edersiniz.
Sık gördüğüm hata, tüm karelerin aynı ağırlıkta çizilmesidir. Oysa bir jeneriğin bir veya iki vurgu anı olur; geri kalan kareler o ana hazırlık yapar. Hangi karenin ne kadar süreceğini storyboard üzerine saniye olarak yazmak, ritmi baştan görmenizi sağlar.
Bir diğer sorun, kamera ve geçiş notlarının atlanmasıdır. Karenin yanına yalnızca görseli çizip nasıl bir hareketle başlayıp bittiğini yazmazsanız, animasyon aşamasında aynı soruları yeniden sorarsınız.
Atölyede storyboard'u başka bir öğrencinin yorumlamasını isteriz. Karşınızdaki kişi akışı sizin açıklamanız olmadan okuyabiliyorsa, tasarım yönü yerindedir.
- Her karenin yanına süreyi saniye olarak yazın
- Vurgu anını storyboard'da işaretleyin
- Geçiş ve kamera hareketini notlarla belirtin
Jenerikte başlık, tasarımın en çok okunması gereken parçasıdır, ama çoğu zaman en son karar verilen öğedir. Görsel dünya kurulduktan sonra eklenen bir yazı tipi, ya arka planla savaşır ya da hareketin içinde kaybolur.
Başlığın ekranda kaldığı süre, okunabilmesi için yeterli olmalıdır. Kısa program adlarında bile yarım saniyelik bir belirme, izleyicinin ismi kaçırmasına yol açabilir. Başlığı hareketlendirirken önce okunur halini tam olarak bekleten bir an bırakmanızı öneririm.
Bir başka tuzak, çok ince çizgili ya da aşırı süslü yazı tiplerinin küçük ekranlarda dağılmasıdır. Jeneriği yalnızca büyük monitörde değil, telefon boyutuna indirip de izlemek gerekir.
Yazı tipi seçimini eskiz aşamasında yapmak, renk ve kompozisyon kararlarını da yönlendirir. Böylece sonradan tutunacak bir şey aramak yerine tasarımı o seçimin etrafında kurarsınız.
- Başlığı eskiz aşamasında seçin
- Okunur kalma süresini ayrıca bırakın
- Telefon boyutunda da izleyip deneyin
Hareketin ne zaman başlayıp ne zaman bittiği çoğu zaman sezgiye bırakılır. Sezgi işe yarar, ama bir jenerikte tekrar tekrar izlenen bir akış olduğu için küçük ritim bozukluklarına izleyici çok çabuk alışır ve sıkılır.
Pratik bir çözüm, süreyi baştan sınırlamaktır. Örneğin on iki saniyelik bir jenerik için her bölümün kaç saniye alacağını önceden bölüştürmek, sonradan sıkıştırma ihtiyacını azaltır. Süre sınırı yaratıcılığı kısıtlamaz, aksine karar vermeyi kolaylaştırır.
Geçişlerde sık görülen hata, her sahne için farklı bir efekt denemektir. Ardı ardına gelen beş farklı geçiş, jeneriğe dağınık bir hava verir. İki ya da üç geçiş türüyle sınırlı kalmak, bütünlük hissi yaratır.
Atölyede ritim çalışmasını sesle yapıyoruz: jeneriği sessiz izleyip, vurgu anlarını ellerimizle tempo tutarak işaretliyoruz. Elinizle tutabildiğiniz ritim, ekranda da genellikle yerine oturur.
- Toplam süreyi baştan sınırlayın
- Geçiş çeşidini iki ya da üçle tutun
- Ritmi sessiz izleyip tempo tutarak deneyin
Birçok kişi işini bitmeden göstermek istemez. Bu yüzden ilk görüş, işin neredeyse tamamlandığı anda gelir ve o noktada köklü bir değişiklik yapmak hem zor hem moral bozucudur. Geri bildirimi eskiz ve storyboard aşamasında almak çok daha ucuzdur.
Geri bildirim isterken soruyu da netleştirmek gerekir. Beğendin mi diye sormak yerine, başlığı ilk bakışta okuyabildin mi ya da hangi an gözüne çarptı diye sormak, işe yarar yanıtlar getirir.
Revizyon sürecinde bir başka hata, gelen her yorumu uygulamaktır. Yorumları tasarımın amacına göre süzmek gerekir; amaca hizmet etmeyen bir öneri, güzel de olsa jeneriği zayıflatabilir.
Her revizyon turunu sürüm numarasıyla kaydetmenizi öneririm. Bir önceki hale dönmek istediğinizde tekrar baştan kurmak yerine dosyayı açmanız yeterli olur, bu da kaygısız denemeye alan açar.
- Geri bildirimi eskiz aşamasında isteyin
- Genel beğeni yerine belirli sorular sorun
- Her revizyonu sürüm numarasıyla saklayın
Jenerik tasarımında hataların çoğu yetenek eksikliğinden değil, sıranın bozulmasından doğuyor: önce amaç, sonra eskiz, storyboard, yazı ve ritim, en sonunda cila. Bu sırayı korumak işi hem hızlandırıyor hem de sonucu savunulabilir kılıyor. Kasımın bu sakin haftalarında kendi çalışmanıza dönüp hangi adımı atladığınıza bakmak, bir sonraki jeneriği çok daha rahat kurmanızı sağlar.
