Bilgi Görselleştirme modülünü üç yazıya bölüyoruz. Bu ilk bölümde modülün çıkış noktasını anlatıyorum: ham bir veri tablosu önünüze geldiğinde ona nereden başlayacağınız. Televizyon ekranında bir grafik çoğu zaman üç ile beş saniye görünür. İzleyici bu sürede başlığı okumalı, ana sayıyı görmeli ve karşılaştırmayı kavramalıdır. Derse bu kısıtla başlıyoruz, çünkü kâğıt üzerinde güzel duran birçok grafik ekranda işe yaramaz.
İlk haftalarda yazılım açmadan çalışıyoruz. Elinizde bir tablo oluyor, yanında kısa bir haber cümlesi. Sizden istediğimiz, o cümlenin gerçekten dayandığı tek sayıyı bulmanız. Bu alıştırma basit görünür ama çoğu kişi için ilk büyük eşik budur; çünkü tabloda on iki sütun varken ekrana yalnızca birini taşımayı öğrenmek vazgeçmeyi gerektirir.
Modül, yeni başlayanlara da deneyimli tasarımcılara da açık. Önceden hareketli grafik bilmeniz gerekmiyor; temel bir tasarım programını açıp kapatabiliyor olmanız yeterli.
- Her alıştırma tek bir haber cümlesine bağlanır
- Yazılımdan önce kâğıt üzerinde taslak çıkarılır
- Ekranda görünme süresi çalışmanın sınırını belirler
Bir grafiğin ilk kararı hangi veriyi dışarıda bırakacağınızdır. Derste bunu, aynı tablodan iki farklı haber kurgusu çıkararak gösteriyorum. Aynı rakam bir yerde artışı, başka yerde tek başına bir eşiği anlatabilir. Hangisini seçtiğiniz, grafiğin türünü de belirler.
Öğrencilerden sık duyduğum bir itiraz var: her şeyi göstermezsem izleyiciyi yanıltmış olmaz mıyım? Cevap, ölçeği ve kaynağı dürüst tutmaktır. Eksen kırpılmaz, oranlar bozulmaz, kaynak bilgisi ekranda kalır. Sadeleştirmek ile çarpıtmak arasındaki çizgiyi derste örnekler üzerinden birlikte çiziyoruz.
Bu bölümün çıktısı, her öğrencinin kendi seçtiği veri setiyle hazırladığı tek sayfalık bir özet taslağıdır. Taslakta başlık, ana sayı, karşılaştırma ve kaynak satırı bulunur.
- Eksen kırpılmaz, oranlar korunur
- Kaynak satırı ekranda yer alır
- Bir grafikte tek ana mesaj bulunur
Çubuk mu, çizgi mi, pasta mı sorusuna derste türden değil sorudan yaklaşıyoruz. Karşılaştırma yapıyorsanız çubuk, zaman içindeki değişimi anlatıyorsanız çizgi daha rahat okunur. Parça-bütün ilişkisi için pasta ancak az dilimle çalışır; beşi geçince izleyici dilimleri saymaya başlar.
Televizyona özgü bir ayrıntı da var: ekran uzaktan izlenir. Küçük etiketler, ince çizgiler ve yakın tonlar masa başında makul görünür, oturma odasında kaybolur. Bu yüzden alıştırmaları hem tam ekranda hem küçültülmüş önizlemede kontrol ediyoruz.
Öğrenciler genellikle bu aşamada kendi eski çalışmalarına dönüp bakar ve neyin okunmadığını fark eder. Bu fark ediş, modülün en değerli anlarından biri.
- Karşılaştırma için çubuk, değişim için çizgi
- Beşten fazla dilim varsa pastadan vazgeçilir
- Önizleme küçük boyutta da test edilir
Renk bu modülde süs değil, ayırt etme aracıdır. Bir grafikte en fazla iki vurgu rengi kullanmayı öneriyoruz; geri kalan her şey nötr kalır. Böylece izleyicinin gözü doğrudan haberin taşıdığı sayıya gider.
Tipografide sayıların okunurluğu öncelik taşır. Sabit genişlikli rakamlar, yeterli satır aralığı ve ekran kenarlarından güvenli boşluk bırakmak derste tekrar tekrar çalıştığımız konular. Alt bant tasarımı modülünde öğrendiğiniz yerleşim bilgisi burada da işinize yarar, ama grafik alanı daha geniş olduğu için hiyerarşi daha dikkat ister.
Çalışmalarda koyu zemin üzerinde açık renk kullanımını ve aynı grafiğin açık zeminli sürümünü karşılaştırıyoruz. Hangi durumda hangisinin daha az yorduğunu birlikte değerlendiriyoruz.
- En fazla iki vurgu rengi
- Sayılar için eşit genişlikli rakamlar
- Kenarlardan güvenli boşluk bırakılır
Modülün ortasında küçük bir proje başlıyor: seçtiğiniz veri setinden üç ekranlık bir grafik dizisi hazırlıyorsunuz. Birinci ekran durumu, ikincisi karşılaştırmayı, üçüncüsü sonucu anlatıyor. Üçü aynı renk, yazı tipi ve ritim kurallarını paylaşmak zorunda.
Geri bildirimi yazılı ve kısa veriyorum. Her çalışma için üç soru sorulur: ana mesaj ilk bakışta anlaşılıyor mu, hangi öğe çıkarılsa grafik daha iyi olur, kaynak ve ölçek dürüst mü. Cevaplar çoğu zaman sizi sadeleştirmeye götürür.
Projeler birbirine benzemesin diye herkes kendi konusunu seçer. Spor sonuçlarından enerji tüketimine, seçim anketlerinden hava durumuna kadar geniş bir alan açık.
- Üç ekranlık bir grafik dizisi hazırlanır
- Geri bildirim üç soru üzerinden verilir
- Konu seçimi öğrenciye aittir
Bilgi Görselleştirme modülü, haber ya da program grafiğinde çalışmak isteyenlere, ayrıca zaten tasarım yapıp veriyle çalışmayı öğrenmek isteyenlere uygun. Matematik altyapısı aranmıyor; yüzdeyi ve ortalamayı anlamak yeterli.
Modülden beklentinizi gerçekçi tutmanızı isterim. Sonunda elinizde birkaç tamamlanmış ekran grafiği, bir stil notu ve veriye bakışınızda belirgin bir değişiklik olur. İş garantisi vermiyoruz; verdiğimiz şey sağlam bir çalışma yöntemi.
Modülün kapsamı, fiyatı ve katılım bilgisi için Müfredat ve Fiyatlar sayfalarına bakabilir, sorularınız için iletişim formunu kullanabilirsiniz.
Bilgi Görselleştirme modülünün bu ilk bölümü, veriyi seçmeyi, sadeleştirmeyi ve ekranda okunur kılmayı bir araya getiriyor. Sonraki bölümlerde aynı çalışma düzeni üzerine kurulan başka konular geliyor. Bu sonbahar dönemini, elinizdeki bir tabloyu üç saniyelik bir grafiğe çevirme denemesiyle geçirmenizi öneririm; modülün sorduğu soruları kendi başınıza sormak bile iyi bir başlangıç olur.
